Kary za odtwarzanie muzyki w lokalu bez umowy zawartej z organizacją zbiorowego zarządzania prawami – czy naliczona może zostać tylko za dni w których odbyła się kontrola i na jakiej zasadzie naliczane są odsetki – za okres, w którym kontrola wykazała korzystanie z utworów od wezwania czy od dnia wydania wyroku?

W pewnej restauracji Organizacja Zbiorowego Zarządzania przeprowadziła trzy kontrole podczas których ustalono, że pomiędzy pierwszą a ostatnią wizytą (kilkanaście miesięcy) w lokalu odtwarzano muzykę objętą ochroną. Pomimo obowiązującego prawa lokal nie płacił tantiem ponieważ nie posiadał podpisanej umowy licencyjnej na odtwarzanie muzyki. Opłaty dla OZZ-ów powinny wynosić 114,88 złotych miesięcznie, więc kara opiewała na kwotę powyżej 4 tys. złotych, czyli dwukrotność należności za okres korzystania z utworów.

Kontrola ZAiKS-u (OZZ)

Restauracja jednak odżegnuje się od tych zarzutów twierdząc, że OZZ nie posiada jakichkolwiek dowód na puszczanie muzyki poza trzema dniami, w których odbywały się kontrole. Przypuszczenia kontrolerów i ich notatki nie mogą być bowiem dowodem w postępowaniu cywilnym, zatem powinno się ten zarzut udowodnić w inny sposób.

Odszkodowanie dla ZAiKS-u

Odszkodowanie dla ZAiKS-u może być kosztowne…

Pomimo tego, że argumentacja restauratorów wydaje się być całkiem merytoryczna to sąd prawomocnie uwzględnił powództwo i zasądził dochodzoną kwotę z odsetkami od dnia wyroku. Organizacja Zbiorowego Zarządzania nie ma obowiązku wykazywania praw do konkretnych utworów. Sąd twierdzi również, że gdyby strona pozwana miała powody do kwestionowania uprawnień do żądania zapłaty, udzieliłaby w odpowiedzi na pozew negatywnej odpowiedzi, co nie miało miejsca (art. 230 kpc).

Jak inspekcja wykazuje, które utwory podczas kontroli były odtwarzane? Kontrolerzy mają całkowite prawo posługiwać się aplikacjami identyfikującymi muzykę. Nie ma także potrzeby udowadniania, że muzyka była odtwarzana każdego dnia: jeżeli kontrola wykazała, że muzyka była puszczana pomiędzy kontrolami, można domniemywać, że była odtwarza przez cały ten czas. Jeśli strona pozwana uważa, że jest inaczej, to na niej spoczywa ciężar dowodu.

Sąd w przypadku odszkodowania za odtwarzanie muzyki bez licencji ustalił naliczanie odsetek od dnia ogłoszenia wyroku ponieważ pod uwagę należy brać wynagrodzenie, które byłoby należne według chwili jego dochodzenia (analogia do art. 363 par. 2 kc).

Czy ZAiKS się opłaca?

Podsumowując powyższą sprawę do wyboru są dwa rozwiązania – albo odtwarzając publicznie popularne utwory muzyczne warto jednak pamiętać o wynagrodzeniu dla twórców i opłatach dla ZAiKS-u, STOART-u i innych OZZ-ów, albo skorzystać z muzyki na licencji CC bez opłat.


Artykuł sporządzony na podstawie wyroku Sądu Apelacyjnego w Warszawie z 20 grudnia 2017 r., sygn. akt V ACa 226/17.

Wyślij wiadomość przez aplikację