Korzystny wyrok Trybunału Unijnego dla hotelarzy – czy opłaty dla ZAiKS-u za zainstalowane w pokojach telewizory i radia przestaną zobowiązywać?

Telewizory i radia stanowią wyposażenie obowiązkowe praktycznie każdego już hotelu. Czy właściciele tych obiektów powinni uiszczać opłaty organizacjom zbiorowego zarządzania prawami autorskimi i prawami pokrewnymi, jak ZAiKS, ZPAV, STOART, SAWP i ZAPA? Do tej pory przyjmowało się, że odbiorniki radiowe i telewizyjne w pokojach hotelowych zwiększają standard placówki, a co za tym idzie liczbę gwiazdek. Finalnie oznacza to dla hotelu większą liczbę gości i większe zarobki. Takie też argumenty miał ZAiKS przy pobieraniu od hotelarzy opłat.
Sprawa stała się bardziej skomplikowana, kiedy 16 lutego br. zapadł przełomowy wyrok Trybunału Sprawiedliwości (TS) Unii Europejskiej w Luksemburgu, mówiący o tym, że goście płacą za nocleg, nie za telewizję. O tej decyzji jednak nie wszyscy właściciele hoteli wiedzą, a wiedza ta może przynieść oszczędności.

Gwiazdki hotelowe

VGR – odpowiednik polskiego ZAiKS-u rozpoczął spór z pewnym austriackim hotelem, któremu zarzucono, że oferuje klientom pokoje wyposażone w telewizory, co jest równoznaczne z udostępnianiem publicznego sygnału telewizyjnego i czerpaniem z tego zysków. VGR twierdzi, że właściciel hotelu powinien wnieść opłaty w zamian za zgodę na takie udostępnianie. Sprawa trafiła do sądu gospodarczego w Wiedniu, który wysunął do Trybunału Sprawiedliwości UE pytanie dotyczące interpretacji prawa wspólnotowego (unijna dyrektywa, która zobowiązuje państwa członkowskie do ustanowienia na rzecz organizacji nadawczych wyłącznego prawa zezwalania lub zakazywania odtwarzania i retransmitowania ich programów publicznie za opłatą wstępu). Trybunał Sprawiedliwości orzekł, że, o ile znajdujące się w pokojach hotelowych odbiorniki radiowe i telewizyjne wpływają na standard placówki i cenę usługi, o tyle nie jest to równoznaczne z udostępnianiem programów w miejscu dostępnym publicznie za opłatą.

Radio i telewizja w hotelu w XXI wieku

Wzrost standardu hotelu i przyznawanie gwiazdek względem posiadania w pokoju hotelowym radia i telewizji wydaje się w dobie Internetu być jedynie teorią. Ogromny dostęp do wszelakich platform streamingowych sprawia, że możliwość słuchania radia i oglądania telewizji w pokojach hotelowych nie wpływa już na jakość usług i cenę. Ponieważ klienci coraz częściej korzystają ze swoich urządzeń, nawet nie włączając nadajników udostępnianych przez obiekt, zdecydowanie większe znaczenie ma teraz obecność wydajnego WiFi w pokoju hotelowym niż obecność w nim radia czy telewizji.
Do tej pory można było odnieść wrażenie, że prawo nie nadąża za nowoczesnością. Obowiązująca w Polsce ustawa o prawie autorskim uchwalona była w 1994 r. Tym bardziej cieszy, że unijne prawo próbuje nadążać za zmianami.

Hotel a opłaty ZAiKS

Na naszym blogu pisaliśmy już o tym, czy trzeba płacić ZAiKS-owi, jak wysokie są opłaty dla ZAiKS-u i co najważniejsze – odpowiedzieliśmy na pytanie „Jak dobrać muzykę do restauracji lub hotelu?”. Z powyższych tekstów oraz z orzeczenia Trybunału wynika, że hotel może całkowicie ominąć opłaty ZAiKS. W ewentualnych sporach przeciwko OZZ-om można powołać się na wyrok Trybunału Europejskiego, zaś w lobby hotelowym wystarczy zainwestować w muzykę niezależną bez opłat ZAiKS, którą oferuje APR Media.